Borstkanker — vroege detectie
Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen en de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen van 35 tot 65 jaar. Een vroege diagnose verhoogt de kans op herstel aanzienlijk: bij een kanker kleiner dan 1 cm bedraagt de overlevingskans na vijf jaar maar liefst 95%.
De symptomen van borstkanker zijn niet specifiek noch constant. Wacht daarom niet tot u iets bijzonders voelt — regelmatige screening is de sleutel tot vroegtijdige opsporing, ook zonder enige klacht.
Vrouwen
Borstkanker treft voornamelijk vrouwen. Screening wordt aanbevolen vanaf de leeftijd van 50 jaar, maar kan ook vroeger zinvol zijn bij risicofactoren.
Mannen
Mannen kunnen ook borstkanker ontwikkelen, al is dit zeldzaam (minder dan 1% van de gevallen). Ook zij kunnen op medisch voorschrift worden onderzocht.
Technologie
Ons centrum beschikt over de minst bestralende mammografieapparatuur, voor een betrouwbaar beeld met een zo laag mogelijke stralingsdosis.
Mammoscreening (bevolkingsonderzoek)
Het federale screeningsprogramma, ook gekend als het Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker, biedt vrouwen tussen 50 en 69 jaar gratis een mammografie aan, elke twee jaar. Het programma staat onder toezicht van het CVKO (Centrum voor Kankeropsporing).
Wat maakt dit programma bijzonder?
Elke mammografie wordt onafhankelijk gelezen door twee, en indien nodig drie, gespecialiseerde radiologen. U ontvangt het resultaat binnen 8 tot 10 werkdagen — zowel u als uw huisarts worden op de hoogte gesteld.
Praktische informatie
U ontvangt een uitnodigingsbrief via de post met daarin een voorgestelde afspraakdatum. U kunt deze datum bevestigen of een andere datum kiezen. Breng de brief mee op de dag van uw afspraak.
Gebruik op de dag van het onderzoek geen deodorant, talkpoeder of crème op de borsten en oksels — deze kunnen de beelden verstoren.
U ontvangt het resultaat thuis. Uw huisarts wordt eveneens geïnformeerd.
Buiten het screeningsprogramma
Bent u jonger dan 50 of ouder dan 69 jaar? Heeft u verdachte klachten zoals een voelbare knobbel, huidveranderingen of tepeluitvloed? Dan kunt u steeds terecht op medisch voorschrift van uw huisarts of gynaecoloog. Dit onderzoek wordt gedeeltelijk terugbetaald door uw mutualiteit.
Jonger dan 50 jaar
Mammografie op voorschrift van uw huisarts of gynaecoloog, gedeeltelijk terugbetaald door de mutualiteit.
Ouder dan 69 jaar
U valt buiten het bevolkingsonderzoek, maar kan uiteraard nog steeds worden gescreend op medisch voorschrift.
Verdachte klachten
Bij klinische symptomen (knobbel, pijn, uitvloed…) wordt een uitgebreide senologische beoordeling aanbevolen, ongeacht de leeftijd.
Senologische beoordeling
De senologische beoordeling is een volledig borstonderzoek op medisch voorschrift, toegankelijk voor alle leeftijden. Het combineert een klinisch onderzoek (inspectie en palpatie van de borsten en oksels) met een mammografie en een echografie.
Bij de senologische beoordeling wordt een gerichte bevraging afgenomen over persoonlijke en familiale risicofactoren (voorgeschiedenis van borstkanker in de familie, hormoongebruik…).
Inspectie en palpatie van de borsten en de okselholtes door de radioloog.
Digitale röntgenopname van de borsten vanuit twee richtingen.
Aanvullend ultrageluidonderzoek om eventuele afwijkingen nader te karakteriseren.
Voorbereiding
Gebruik op de dag van het onderzoek geen deodorant, talkpoeder of crème op de borsten en oksels. Deze producten kunnen de beelden verstoren en leiden tot foutieve interpretaties.
- Breng uw uitnodigingsbrief mee (bij bevolkingsonderzoek) of uw medisch voorschrift.
- Breng eventueel vroegere mammografiebeelden mee ter vergelijking.
- Verwittig ons als u zwanger bent of denkt zwanger te zijn.
- De borsten worden tijdens het onderzoek samengedrukt. Dit kan even oncomfortabel zijn, maar duurt slechts enkele seconden per opname.
- Het volledige onderzoek neemt ongeveer 15 minuten in beslag.
Echogeleide borstbiopsie
Een borstbiopsie is een aanvullend onderzoek om zekerheid te krijgen over de diagnose, wanneer de radioloog een afwijking in de borst vaststelt na een mammografie of echografie. Met een biopsie kan worden nagegaan of het letsel goed- of kwaadaardig is.
Hoe verloopt een borstbiopsie?
Tijdens het onderzoek ligt u op een onderzoekstafel. De radioloog zoekt de afwijking op met echografie, verdooft de huid plaatselijk en maakt een klein sneetje zodat de biopsienaald kan worden ingebracht. Er worden 2 à 3 weefselstukjes (biopten) afgenomen en naar het laboratorium gebracht. Na de staalafname wordt het wondje afgeplakt met een hechtpleister.
Voorbereiding
Stop bloedverdunners 5 dagen voor de ingreep, na overleg met uw behandelende arts. Bespreek altijd uw medicatie vooraf.
Resultaat
Het resultaat is 3 werkdagen na het onderzoek beschikbaar. De patholoog stuurt een verslag naar uw behandelende arts en/of gynaecoloog.
Na de ingreep
De hechtpleister mag na 3 dagen worden verwijderd. De eerste 48 uur geen zware arbeid of intensief sporten. Een blauwe plek is normaal en verdwijnt vanzelf.
Bij langdurige pijn of zwelling na de biopsie neemt u best contact op met uw behandelende arts. Bij twijfel kunt u steeds paracetamol nemen als pijnstiller.